Władysław Jachyra

Pan Władysław od urodzenia związany jest z okolicami Kolbuszowej. Dorastał w Cmolasie, a bliskość lasu powodowała, że tam właśnie w dzieciństwie spędzali razem z braćmi dużo czasu. Zbierali grzyby i jagody. Na pastwisku, na którym zwykle pasło się krowy, często palili ogniska, przynosząc wcześniej z lasu gałęzie, korę drzew i korzenie. Pan Władysław wspomina, że już wtedy próbowali coś z tych korzeni konstruować. Smykałkę do wyrobów drewnianych odziedziczyli prawdopodobnie po ojcu-stolarzu.

Pan Władysław zdobył najpierw wykształcenie średnie rolnicze, następnie przez 10 lat służył jako oficer w wojsku zawodowym. Potem zajmował się handlem. Rzemiosło jednak tkwiło mu stale w głowie, ale na dobre zajął się nim dopiero na emeryturze. Jak wspomina, „kolega próbował zrobić koszyk z korzenia. Coś mu nie wychodziło i chciałem mu pokazać, jak się to robi. I tak od nowa zacząłem pleść koszyki”.

Obecnie u pana Władysława można kupić koszałki, owalne koszyczki, okrągłe tacki, a także jelonki z gałązek brzozowych i jeże z szyszek. Aby wykonać koszyk, potrzebne są korzenie sosny, które odpowiednio się przeplata. Potem dodaje się jeszcze ucho z gałązki. Przy robieniu koszałki najpierw wykonuje się konstrukcję z dwóch skrzyżowanych okręgów, a potem żebra, między którymi przeplata się korzenie. Nie jest to praca łatwa, wymaga lat ćwiczeń. Poza tym, co podkreśla artysta, w gotowym wyrobie musi być dusza.

Nie ma następców, bo mało kto jest dziś zainteresowany przyuczaniem się do tak trudnego zawodu, który w dodatku nie przynosi dużych korzyści finansowych: kosze plecione z korzeni trudno sprzedać, bo ludzie przyzwyczajeni są do tańszej wikliny. Mimo to pan Władysław lubi swoją pracę i nie potrafi odpoczywać bezczynnie. Pracuje najczęściej w domu, używając najprostszych narzędzi: noża, szydła, obcęgów i własnych rąk.

Dawniej robił więcej koszyków, regularnie sprzedawał je do sklepu w Sandomierzu. Teraz wytwarza raczej tyle, by mieć na swoje stoisko podczas różnego rodzaju kiermaszów i pokazów, w których uczestniczy: w Tarnobrzegu czy w Parku Etnograficznym MKL w Kolbuszowej.